Burun yüzümüzün tam ortasında konumlanan, nefes ve koku alma gibi çok önemli işlevlerinin yanısıra görüntüsüyle yüzümüzün şeklini ve ifademizi belirleyen, kişiliğimizi yansıtan son derece önemli bir organdır. Buruna yapılan cerrahi müdahaleler ya fonksiyonel (nefes alma) amaçlı septoplasti, konka cerrahisi, vb; ya estetik (şekil ve boyut) amaçlı rinoplasti; veya heriki amaçlı septorinoplasti ameliyatlarını kapsamaktadır. Eğer septorinoplasti ameliyatı yapılacaksa, iç ve dış yapıların çok yakın anatomik ilişkisi ve burun içine yapılan her müdahalenin dış görünüşü etkilemesi sebebiyle, iyi bir sonuç ve en az komplikasyon için “aynı seans, aynı cerrah”, yani tüm ameliyatın mümkünse aynı seansta ve aynı cerrah tarafından yapılması idealdir.
Burun Estetiği Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Estetik burun ameliyatı (rinoplasti) burun deliklerinin arasındaki bölmeden (kolumella) yapılan bir kesiyle açık, yada sadece burun deliklerinin içinden kapalı olarak yapılabilir. Rinoplasti her hastada aynı işlemlerin yapıldığı asla standart bir ameliyat değildir ve gerek kullanılacak teknik, gerekse yapılacak işlemler hastanın burun yapısı, mevcut deformitenin tipi ve boyutuna göre belirlenmelidir. İdeal sonuç, aşırı kavisli, burun ucu aşırı sivri ve kalkık olmayan, ideal estetik ölçü ve hatlara sahip doğal bir burun olmalıdır.
Ameliyat Sonrası Süreç
Rinoplasti ameliyatının ve sonrası sürecin yönetimi hekimden hekime çok değişkenlik gösterebilmektedir ve her hekimin benimsediği kendine ait bir tarzı vardır. Benim rinoplasti ameliyatı ve sonrası uyguladığım süreç yönetimi şu şekildedir:
Ameliyat genel anestezi altında (tamamen uyutularak) gerçekleştirilir ve eğer septoplasti yapılmayacaksa genellikle 1,5-2 saat, septoplasti yapılacaksa 2,5-3 saat sürer. Ameliyat sonunda burnun dışına alçı yada özel termoplastik malzemeden bir atel; eğer septoplasti yapılmışsa içine, heriki hava kanallarına ayrıca silikon ateller yerleştirilir. Eskiden kullanılan yağlı gaz tamponlar artık kullanılmamaktadır. Anesteziden rahat ve sorunsuz uyanması için hastadan şu 3 eylemi yapması istenir: 1. ağzından nefes alması, burnundan nefes almaya çalışmaması (içeride silikon ateller var ise); 2. ağzındaki tükrükleri yutması; 3. ellerini yüzüne götürmemesi (dışarıdaki ateli bozmamak için). Bu 3 eylemi hasta ameliyat öncesi bilinç altına yerleştirir ve kendini şartlarsa ameliyat sonrası çok rahat uyanır.
Hasta ameliyat sonrası hastanede 1 gün kalır ve sonrasında 1 hafta sonra kontrole gelmek üzere taburcu edilir. Hastanedeki bu süreci baş elevasyonu, gözlere aralıklı buz uygulaması ve ilaç tedavisi ile son derece ağrısız ve konforlu geçirir. Ameliyat sonrası dayanılmayacak kadar şiddetli bir ağrı asla olmaz. Hafif bir ağrı hissedilse de, o da buz uygulaması ve ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. Ameliyat sonrası buz uygulaması gerek ağrının kontrolü gerekse morluk ve ödemlerin artmaması için son derece önemlidir. Bunun içi hasta ameliyatdan çıkar çıkmaz buz uygulamasına başlamalı ve dayanabildiği sürece buz torbasını gözlerin üstünde tutmalıdır. Bu işlem ameliyatdan 24 saat sonrasına kadar devam eder. 24 saat sonrası buzun artık bir etkisi olmayacaktır.
Hasta evindeki 1 haftalık süreçte yine ağrı kesici, antibiyotik ve antihistaminik (ödem için) ilaçları kullanır. Eğer açık rinoplasti yapılmışsa burun altındaki dikiş hattına 1 hafta boyunca günde 3 defa antibyotikli merhem sürer. Yüzdeki ödemin çabuk çözülmesi için mümkünse 1 ay boyunca yüksek yastıkla, sırt üstü pozisyonda yatmalıdır, başını burun havada kalmak şartıyla sağa-sola çevirebilir. Hastanın 1 ay boyunca yan ve yüzükoyun yatması yasaktır.
Varsa içerideki silikon ateller alındıktan sonra, uygulanmamışsa ameliyatdan 24 saat sonra burun, deniz suyu yada serum fizyolojik ile günlük olarak doktorun belirleyeceği 1-4 hafta süreyle yıkanmalıdır.
Ameliyatdan sonra 1 hafta boyunca hasta burun dış atelini ıslatmamalı ve terlememelidir. Bu nedenle banyo yapılacaksa baş ıslatılmamalı, boyundan aşağısına banyo yaptırılmalıdır. Hasta ameliyat sonrası 7. gün dış ateli aldırmak için gelmelidir. Gelmeden birkaç saat önce başını, atele dikkat ederek kuaför usülü alından enseye doğru yıkatmalıdır. Bu sırada dış atel ıslansa dahi sorun olmaz, çünkü zaten aynı gün alınacaktır.
Dış atel alındıktan sonra buruna kağıt bant uygulanır ve 1 hafta kalır. Kağıt bant da tıpkı dış atel gibi ıslatılmamalı ve terlememelidir. 1 hafta sonra kağıt bant da alınır ve burun tamamen sargısız, açık hale gelir.
Eğer burun içine silikon atel yerleştirilmişse bu ateller yine hastaya göre değişmekle birlikte 1-4 hafta kalır, sonrasında doktor tarafından çıkarılmalıdır.
Burun delikleri içinde ve dışındaki tüm dikişler 1-2 hafta içinde kendiliğinden emilmektedir, alınmasına gerek yoktur.
Ameliyat sonrası özellikle 1 ay boyunca hastanın burnuna travma almaması önemlidir. O nedenle mümkünse toplu taşım araçlarını fazla kullanmaması, kalabalığa girmemesi, kapı arkasında durmaması, kucağına küçük çocuk ve evcil hayvan almaması önerilir.
Hasta eğer gözlük kullanıyorsa 1 ay sonra takmasına izin verilir. Yine çok ağır olmayan sporlar ve yüzme de 1 ay sonra yapılabilir. Ağır sporlara ancak 3 ay sonra başlanabilir.
Ameliyatdan 1 ay sonra burundaki ödemin çabuk çözülmesi için hekimin göstereceği şekilde elle burun üzerine, günde en az 3-4 kez, 3-6 ay boyunca masajlar yapılmaya başlanır.
Kontroller ameliyat sonrası ilk yıl içinde 1.-3.-6. ve 12. aylarda, daha sonra yıllık olarak yapılır.